Patron

Jan Brzechwa - niezapomniany autor bajek i wierszy dla dzieci, satyrycznych tekstów dla dorosłych, a także tłumacz literatury rosyjskiej, prawnik.

Jan Brzechwa był uczniem gimnazjum handlowego w Kijowie (około 1907-1910), a następnie uczęszczał do gimnazjum Jeżewskiego w Warszawie. W 1914 roku wyjechał do Piotrogrodu, gdzie zdał maturę w roku 1916. Po maturze zapisał się do Instytutu Technologicznego w Piotrogrodzie (absolwentem tej szkoły był jego ojciec, inżynier Aleksander Lesman), jednak Jan Brzechwa (Jan Wiktor Lesman) studiów tam nie podjął. Wyjechał do rodziców, do Kazania, gdzie przez dwa lata studiował medycynę weterynaryjną. W maju 1918 roku przyjechał do Polski. W Warszawie rozpoczął studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. Po pięciu miesiącach, w listopadzie 1918 roku przeniósł się na Wydział Prawa, który ukończył otrzymując dyplom, w 1924 roku.

Podczas wojny, od maja 1941 roku, był pracownikiem gospodarstwa rolno-ogrodniczego na Służewcu, należącego go Towarzystwa Zachęty do Hodowli Koni (działającego pod zarządem władz okupacyjnych). Do jego obowiązków należało przycinanie żywopłotów. W tym właśnie czasie zaczął pisać Akademię Pana Kleksa.

Podczas Powstania Warszawskiego brał udział w walce cywilnej.

Po upadku Powstania Warszawskiego został wywieziony do obozu w Pruszkowie.

Ponadto warto odnotować, że Jan Brzechwa urzędowo zmienił nazwisko w roku 1946, tak więc nazwiskiem Lesman posługiwał się w pracy zawodowej, jako prawnik, przed wojną i krótko po wojnie. Dlatego od 1946 nazwisko Brzechwa nie było już jego pseudonimem, lecz nazwiskiem oficjalnym.

Kalendarium nauki szkolnej Jana Brzechwy:
Lata 1907-1910 - nauka w gimnazjum handlowym w Kijowie;

Przeprowadzka do Warszawy i nauka w Warszawie w gimnazjum Jeżewskiego, przypuszczalnie w latach  1910/11-1914;

w latach 1914-1916 Nauka w gimnazjum w Piotrogrodzie, matura w roku 1916;

1916-1918 studia medyczne w Kazaniu (studiował medycynę weterynaryjną);

1918-1924 studia na Uniwersytecie Warszawskim (maj-listopad 1918: polonistyka na Wydziale Filozoficznym, od listopada 1918 do roku 1924 studiował prawo na Wydziale Prawniczym, uzyskując dyplom). 

Dlaczego wybraliśmy Jana Brzechwę na patrona naszej szkoły?

Brzechwę nazwano: „poetą dziecięcej radości”.
Jego twórczość jest bliska dzieciom, a utwory przenoszą czytelników w wesoły, kolorowy, i pełen fantastycznych postaci świat. Dzieci od klasy zerowej do szóstej chętnie recytują wiersze i śpiewają piosenki do tekstów Jana Brzechwy. Nie można przecenić roli literatury dziecięcej w uczeniu, wychowaniu wspieraniu rozwoju dzieci. Świat przedstawiony w literaturze pomaga dziecku przenieść się do świata myślenia symbolicznego, czemu towarzyszy zawsze rozwój emocjonalny i poruszenie wyobraźni. Dziecko czytając baśnie, wiersze, opowiadania, czuje się uczestnikiem  prezentowanych zdarzeń świata przedstawionego. Bohaterowie literaccy Brzechwy budują specyficzny kontakt dziecka z otaczającą je rzeczywistością, wychodząc od kontekstu zabawy. Dziecko poznając kolejnych bohaterów (np. Kłamczuchę, Samochwałę, Natkę - Szczerbatkę) angażuje się emocjonalnie. Czuje się wśród nich bezpiecznie i traktuje ich jak rówieśników. Całkiem naturalnie też przyjmuje z poczuciem humoru przekazywane przez poetę mądrości. Utwory te przygotowują ucznia też do późniejszej lektury alegorycznych bajek Krasickiego. Wszystkie dzieci wierzą, że celem życia jest radość. Wiara ta stanowi jeden z najważniejszych warunków ich rozwoju psychicznego. Radość eliminuje wszystko to, co przykre, usuwa poczucie leku, zmniejsza ból. Dlatego w literaturze, a zwłaszcza w poezji dziecięcej najnaturalniejszą formą kontaktu z dzieckiem jest atmosfera zabawy. Tak też rozumiał poezję dla dzieci Jan Brzechwa.    Jego wiersze uczą poprzez zabawę. Przygoda z globusem, któremu ktoś „nabił guza” jest okazją do wyliczenia najważniejszych polskich rzek, gór i miast. Twórczość tego poety stała się też dla dzieci niewyczerpaną skarbnicą pobudzających wyobraźnię tekstów, łatwych do zapamiętania i wspaniałych do przedstawiania w formie teatralnej. Niezwykle bogata różnorodna twórczość Jana Brzechwy jest więc skarbnicą wiedzy o życiu, ludziach i ich charakterach, źródłem wskazówek dotyczących postępowania.
Poczucie humoru i pogodny nastrój, a także baśniowa atmosfera utworów sprawiają, że jest to twórczość, do której dzieci chętnie sięgają, a sam twórca jawi się jako sympatyczny, serdeczny i skromny człowiek, czego dowodem mogą być słowa samego poety o sobie:
(...) Mam dwie nogi i dwie ręce,
Wcale nie chciałbym mieć więcej,
Bo określa właśnie to,
co jest co i kto jest kto.
Stąd wiadomo, żem nie krowa,
Żem nie kret, nie sowa płowa,
Nie stonoga i nie żubr.
Stąd się właśnie pewność bierze,
że nie jestem ptak ni zwierzę,
Tylko człowiek, starszy pan,
Który zwie się...
                         Brzechwa Jan

Wybrane utwory Jana Brzechwy
" 1926 - Oblicza zmyślone
" 1938 - Tańcowała igła z nitką
" 1939 - Kaczka Dziwaczka
" 1946 - Akademia Pana Kleksa
" 1946 - Ptasie plotki
" 1946 - Pan Drops i jego trupa
" 1948 - Na wyspach Bergamutach
" 1948 - Opowiedział dzięcioł sowie
" 1948 - Przygody rycerza Szaławiły
" 1951 - Uczymy się chodzić
" 1953 - Teatr Pietruszki
" 1953 - Wagary
" przed 1954 - Szelmostwa lisa Witalisa
" 1957 - Magik
" 1958 - Wyssane z nogi
" 1958 - Sto bajek
" 1961 - Podróże Pana Kleksa
" 1964 - Śmiechu warte
" 1965 - Od baśni do baśni
" 1965 - Tryumf Pana Kleksa
Nagrody
" 1954 - nagroda miasta Katowic
" 1956 - nagroda Prezesa Rady Ministrów
" 1965 - nagroda I stopnia Ministra Kultury i Sztuki